Czerwony pociąg w Szwajcarii to Bernina Express – panoramiczny skład Kolei Retyckich kursujący z Chur przez Sankt Moritz aż do włoskiego Tirano. Przejazd trwa około czterech godzin i prowadzi przez krajobraz, który wielu pasażerów opisuje jako najpiękniejszy, jaki widzieli z okna pociągu – lodowce, alpejskie jeziora, wiadukty nad przepaściami i najwyższa przełęcz kolejowa w Europie na 2253 m n.p.m.

Określenie „czerwony pociąg” jest nieoficjalne, ale zakorzenione w języku polskich biur podróży. W rzeczywistości wszystkie składy Kolei Retyckich mają czerwoną barwę – to charakterystyczny kolor tej sieci kolejowej. Bernina Express wyróżnia się spośród nich panoramicznymi wagonami z dużymi oknami sięgającymi dachu, dzięki którym widoki są dostępne nawet dla osób siedzących przy przejściu, nie przy oknie. Arion Senior wielokrotnie organizował wyjazdy tym pociągiem – i zawsze wracał z grupą zachwyconych seniorów.

Trasa Bernina Express – co zobaczyć przez okno?

Cały przejazd z Chur do Tirano pokonuje ponad 140 kilometrów i przebiega przez 55 tuneli oraz 196 mostów i wiaduktów. Liczby robią wrażenie same w sobie, ale to, co naprawdę zapiera dech, to krajobraz. Trasa prowadzi przez kilka stref klimatycznych – od alpejskich łąk przez strefę lodowcową aż po śródziemnomorskie doliny po stronie włoskiej.

Wyjazd z Chur, najstarszego miasta w Szwajcarii z 11 000 lat ciągłego osadnictwa, to tylko preludium. Pociąg wspina się przez dolinę Albula, mija Filisur i dociera do Berguün – miejscowości, z której widać spiralne pętle torów na zboczu (pociąg dosłownie zawraca dookoła własnej trasy, zyskując wysokość). Następnie przejazd przez wiadukt Landwasser – 136-metrowy łuk nad przepaścią i rzeka Albula – jedna z ikon kolei alpejskiej i prawdopodobnie najczęściej fotografowany element całej trasy.

Po Sankt Moritz krajobraz gwałtownie zmienia charakter. Pociąg dociera na Przełęcz Bernina (Ospizio Bernina, 2253 m n.p.m.) – najwyższy punkt trasy i jednocześnie najwyżej położona przełęcz w Europie, przez którą kursuje pociąg niewyposażony w zębatkę. Obok leżą Jezioro Czarne i Jezioro Białe – dwie alpejskie tafle wody o kontrastujących kolorach, widoczne z okien przez kilka minut przejazdu. Tuż poniżej rozciąga się lodowiec Morteratsch – jeden z największych lodowców alpejskich, choć w 2026 roku wyraźnie mniejszy niż jeszcze dwie dekady temu.

Schodzenie w stronę Tirano to równie dramatyczny spektakl. W Brusio pociąg przejeżdża przez słynne okrągłe łuki – spiralny wiadukt, który pozwala pokonać znaczną różnicę wysokości bez nadmiernego kąta nachylenia. To jedyny taki element na całej trasie i robi wrażenie szczególnie na osobach obserwujących z zewnątrz. Końcowy przystanek – Tirano we Włoszech – to miasteczko o śródziemnomorskim charakterze, gdzie alpejski chłód zamienia się w południe dnia w ciepły klimat nadmorsty.

Dlaczego trasa Bernina Express jest na liście UNESCO?

W 2008 roku Bernina Express, a właściwie trasy Albula i Bernina Kolei Retyckich, zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Uzasadnienie odnosi się zarówno do inżynieryjnego geniuszu budowniczych, jak i do harmonii między infrastrukturą kolejową a krajobrazem.

Kolej Retycka powstała na przełomie XIX i XX wieku w terenie, który wiele ówczesnych inżynierów uznawało za niemożliwy do pokonania bez zębatki. Budowniczym udało się jednak zaprojektować trasy, które – mimo różnicy wysokości przekraczającej 1800 metrów – nie wymagają dodatkowego systemu napędowego. Spirale, łuki i tunele zastąpiły zębatkę. To osiągnięcie jest wyjątkowe w skali europejskiej i dlatego UNESCO objęło te linie ochroną.

Dla pasażera wyróżnienie UNESCO ma znaczenie praktyczne: trasa jest utrzymana w dobrym stanie, tabor jest regularnie modernizowany, a widoki chronione przed zabudową. Wycieczka tym pociągiem to nie tylko turystyczny punkt do zaliczenia – to podróż przez dziedzictwo kulturowe i inżynieryjne na poziomie światowym.

Wycieczka pociągiem przez Alpy z Arion Senior – jak wygląda wyjazd?

Arion Senior od lat oferuje wyjazd Pociągiem przez Alpy – Bernina Express jako 5-dniową wycieczkę autokarowo-kolejową. Program obejmuje przejazd z Polski do Szwajcarii, nocleg, a następnie 4-godzinny przejazd Bernina Expressem z Chur do Tirano w wagonach panoramicznych II klasy. Wieczorem autokar zabiera grupę w kierunku Werony.

Dla seniorów szczególnie ważne są komfort pociągu i tempo całego wyjazdu. Wagony panoramiczne Bernina Expressu są dostępne bez schodów, miejsca siedzące są wygodne, a toalety dostosowane do potrzeb osób starszych. Pilot biura Arion towarzyszy grupie przez całą podróż i koordynuje wszelkie przesiadki oraz organizację na miejscu.

Cena wycieczki w sezonie 2025–2026 zaczyna się od ok. 1 700 zł za osobę i zależy od terminu wyjazdu, liczby uczestników i wybranego standardu hoteli. W cenie wliczone są noclegi, śniadania i obiadokolacje, ubezpieczenie i opieka pilota. Dodatkowy koszt to bilety na Bernina Express (płatne w autokarze w frankach szwajcarskich) i ewentualne bilety wstępu przy zwiedzaniu.

Kiedy jechać, żeby zobaczyć Szwajcarię z najlepszej strony?

Bernina Express kursuje przez cały rok, ale doświadczenie różni się znacznie zależnie od pory. Lato (czerwiec–sierpień) to najpopularniejszy termin: zielone łąki, kwitnące alpejskie zbocza, widoczne lodowce i doskonała widoczność. Rezerwacje na ten okres wyprzedają się z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, szczególnie na wagony panoramiczne.

Jesień przynosi spektakularne kolory – lasy liściaste w dolinie Valposchiavo zmieniają barwę na złocisto-rudy we wrześniu i październiku, tworząc niesamowity kontrast z wiecznie zielonymi świerkami i skalistymi graniami. Wrzesień jest przez wielu podróżnych uznawany za optymalny miesiąc: mniejszy tłum niż w sierpniu, ciepła pogoda w niższych partiach, świeży śnieg na szczytach.

Zima zamienia trasę w bajkową krainę – zaśnieżone lasy i zamarznięte jeziora tworzą zupełnie inny nastrój. Ryzyko: mgła i zachmurzenie mogą przesłonić najpiękniejsze widoki. Wiosna (kwiecień–maj) to z kolei topniejące śniegi i wodospady – dynamiczny, żywy krajobraz, ale czasem kapryśna pogoda.

Arion Senior planuje terminy wycieczek na Bernina Express tak, żeby jak najlepiej połączyć widoczność z komfortem podróży. Aktualne terminy i szczegółowy program znajdziesz w terminarzu wycieczek na arionsenior.pl. Wyjazdy najczęściej odbywają się wiosną i jesienią, kiedy warunki pogodowe są dobre, a ceny hoteli nieco niższe niż w szczycie sezonu.

Co zabrać na przejazd Bernina Expressem?

Senior wybierający się na ten wyjazd powinien wiedzieć, że przejazd trwa cztery godziny i przez większość czasu odbywa się w klimatyzowanym wagonie, ale temperatura na Przełęczy Bernina jest wyraźnie niższa niż w dolinie – nawet latem może wynosić zaledwie 5–10°C. Warto zabrać lekką kurtkę lub sweter do torby podręcznej, niezależnie od pory roku.

Aparat lub smartfon z dobrym aparatem to absolutna konieczność. Na trasie jest kilkadziesiąt momentów, przy których fotografia przez okno pociągu wychodzi niemal bez wysiłku – wystarczy mieć naładowany akumulator i nie zasłoniętą szybę. Biuro Arion informuje uczestników przed wyjazdem, przy których momentach trasy warto mieć aparat gotowy.

Przekąski i napoje można kupić bezpośrednio w wagonie – personel pociągu obsługuje pasażerów przy miejscach siedzących, a oferta obejmuje kawę, herbatę, wodę, lokalne przekąski i drobne pamiątki. Personel mówi po angielsku, niemiecku i włosku, więc porozumienie się nie stanowi problemu. Języka polskiego oczywiście się nie spodziewaj, ale pilot Ariona przygotowuje uczestników przed wejściem do pociągu, tłumacząc, gdzie i jak zamawiać.

Dla osób z trudnościami z chodzeniem: wagony Bernina Expressu są dostępne z poziomu peronu, wejście nie wymaga wspinania się po stromych schodach. Miejsca siedzące są komfortowe, a przedziały przestronne. Toalety na pokładzie są przystosowane dla osób z ograniczoną mobilnością. To jeden z powodów, dla których ta wycieczka jest tak popularna wśród seniorów – atrakcja pierwszej klasy, dostępna dla osób w każdym wieku i stanie fizycznym.